FORUMTURKİYE

Türkiyenin en eğlenceli ve bilgili portalına hoşgeldiniz
 
AnasayfaAnasayfa  TakvimTakvim  SSSSSS  AramaArama  Üye ListesiÜye Listesi  Kullanıcı GruplarıKullanıcı Grupları  Kayıt OlKayıt Ol  Giriş yap  

Paylaş | 
 

 SIFATLAR ANLATIM

Aşağa gitmek 
YazarMesaj
atahx
Forumu Kuran Kişi
Forumu Kuran Kişi
avatar

Mesaj Sayısı : 1405
Başarı Puanı : 2719
Teşekkür edilme : 120
Kayıt tarihi : 06/03/10
Nerden : amasya
İş/Hobiler : internet

Cüzdan
Altın Altın: 91222

MesajKonu: SIFATLAR ANLATIM   Salı Mayıs 11, 2010 3:10 am

SIFATLAR

isimlerden önce gelerek onların anlamlarını sayı, renk, durum, hareket, biçim, yer, işaret ve soru yönlerinden tamamlayan; onları niteleyen ve belirten kelimelere sıfat denir. bu iki kelimenin (sıfat ve isim) oluşturdukları kelime grubuna da sıfat tamlaması denir ki bütün sıfat çeşitleriyle sıfat tamlaması oluşturulabilir.



Kolay iş, bu sorular, küçük çocuk, hangi ev, iki elma, üçüncü sınıf…



A. Sıfatların Özellikleri



1. Sıfatlar isimlerden önce gelerek onları sayı, renk, durum, hareket, biçim, yer, işaret ve soru yönlerinden tamamlar; onları niteler veya belirtir:



“O zaman gördü ki, küçük çocuk, memleketlisi, minimini yavru ağlıyor… Sessizce, titreye titreye ağlıyor. Yanaklarından gözyaşları birbiri arkasına, temiz vagon pencerelerindeki yağmur damlaları nasıl acele acele, sarsıla çarpışa dökülürse öyle, bağrının sarsıntılarıyla yerlerinden oynayarak, vuruşarak içlerinde güneşli mavi gök, pırıl pırıl akıyor.”



o zaman, küçük çocuk, minimini yavru, temiz vagon pencereleri, güneşli mavi gök



2. Tek başlarına kullanıldıkları zaman isim değerindedirler. Çünkü ancak bir isimden önce geldikleri zaman sıfat oldukları anlaşılabilir:



yeşil elbise (sıfat) yeşili severim (isim)

İhtiyar kadın (sıfat) İhtiyarlara iyi davranmalıyız (isim)

Büyük park (sıfat) parkların en büyüğü (isim)



3. Tek başlarına kullanıldıklarında isim değerinde oldukları için alabildikleri isim çekim eklerini, yani hâl eklerini, iyelik eklerini ve çoğul ekini, bir isimden önce gelerek onu niteledikleri ya da belirttikleri zaman, yani sıfat olarak kullanıldıkları zaman alamazlar:



Bir basamak yukarı çık. sıfat

Birler basamağı isim

Yürüyen merdiven sıfat

Yürüyenler ve koşanlar isim



4. Bir sıfatla onun nitelediği ya da belirttiği bir isim arasına noktalama işareti (özellikle virgül) konmaz. Virgül konursa ilk kelime tek başına kalmış olur, dolayısıyla isimleşir.



Genç adama gülümseyerek baktı. (genç: sıfat)

Genç, adama gülümseyerek baktı. (genç: isim, özne)



5. Birkaç sıfat, arka arkaya sıralanarak bir ismi niteleyebilir veya belirtebilir:



Karanlık, büyük, korkutucu ve nemli bir evdi.



6. Sıfatın varlığından bahsedildiği her yerde mutlaka sıfat tamlaması vardır; o sıfatla (soru sıfatı da olsa) bir tamlama oluşturulmuştur.



B. Sıfat Çeşitleri



Sıfatlar görev ve anlam yönünden, yani kendilerinden sonra gelen isme kattıkları anlam yönünden önce ikiye, sonra daha alt başlıklara ayrılırlar:



1. Niteleme Sıfatları

2. Belirtme sıfatları

a.İşaret sıfatları

b. Sayı sıfatları

Asıl sayı sıfatları

Sıra sayı sıfatları

Kesir sayı sıfatları

Üleştirme sıfatları

c. Belgisiz sıfatlar

d. Soru sıfatları



1. Niteleme Sıfatları



]İsimlerin şeklini, durumunu, hareketini, rengini, kısacası kalıcı özelliklerini gösteren sıfatlardır. Nitelene sıfatları isimlere sorulan “nasıl” sorusunun cevabıdır:



Penceresinden kavak ağaçları görünen / bir sağlık ocağı

yanaklarımı pembeleştiren / makaslar

uçuşan / pamukçuklar

Kavakları silkeleyen / rüzgâr

Koca / bahçe

Tasasız / gözler

Güzel / çerçeveler

Kocaman / bir masası ve koltuğu



Mavi deniz, tatlı su, kötü gün, yakın arkadaş, çalışkan öğrenci, susuz yaz, yuvarlak masa, bayan memur, erkek adam, temiz giysi, güzel insan, düz yol, çatal çivi, sivri tepe, yassı burun…



2. Belirtme Sıfatları



İsimleri sayı yönünden tamlayan; yerlerini işaret eden; özelliklerini belli belirsiz olarak bildiren; onların özelliklerini soran sıfatların tümüne belirtme sıfatları denir. Belirtme sıfatları varlıkların geçici özelliklerini bildirirler:



Bu adam, o adam, şuradaki adam, (herhangi) bir adam, bir (tane) adam, kaçıncı adam, hangi adam?…



Belirtme sıfatları alt başlıklara ayrılır:



a. İşaret Sıfatları



İsimleri işaret ederek belirten ve yerlerini bildiren sıfatlardır.



“bu, şu, o, öteki, beriki, böyle, şöyle…”



Bu soruyu kim cevaplayacak?

Kitabı şu genç almıştı.

O eşyaları nereye götürüyorsun?

Öteki sorulara geçiniz.

Beriki masaları da taşıdık.



b. Sayı Sıfatları



İsimlerin sayılarını, bölümlerini, sıralarını, parçalarını kesin olarak belirten sıfatlardır. Sayı sıfatlarının çeşitleri şunlardır:



i. Asıl Sayı Sıfatları



İsimlerin sayılarını kesin olarak belirten sıfatlardır:



Her gün iki saat ders çalışır, bir saat de kitap okurum.

Bir ağaç bile bırakmamışlar; kesmişler.

Yüz yıl öncesine geri döndük.

Türkiye nüfusunun yetmiş milyon olduğu söyleniyor.

Beş milyon ton patates



10 cm ip, 2 m kumaş, 100 ton kömür, 3 kg şeker…



]Başında asıl sayı sıfatlarından biri bulunan bir isme çoğul eki getirilmez. ”Beşevler, Altmışevler, Yedi Cüceler, üç aylar, Kırk Haramîler, beş milyonlar, on milyonlar (banknotlarımız)”gibi örnekler bu kurala uymaz.



]Sayı sıfatlarıyla niteleme sıfatları art arda kullanılırsa sayı sıfatı önce gelir:

iki değerli arkadaş, üç kırık cam…



ii. Sıra Sayı Sıfatları



İsimlerin sıralarını, derecelerini belirten sıfatlardır.

“-ncİ” eki ya da nokta kullanılır.



77. yıl, 11’inci bölük, birinci gün, ikinci gelişimiz…

üçüncü kişiler, ikinci katlar…



] “ilk” kelimesi birinci anlamındadır:

İlk (birinci) caddeden sağa dönün.



] “son, sonuncu, ortanca” kelimeleri de sıra sayı sıfatıdır:

son fırsat, ortanca çocuk, sonuncu kişi…



iii. Kesir Sayı Sıfatları



İsimlerin, bütünün kaçta kaçı olduğunu gösteren sıfatlardır.

Yüzde bir ihtimal, yarım ekmek, çeyrek (dörtte bir) ekmek, yarıyıl, iki buçuk lira…



]Bu tamlamalarda tamlanan çoğul yapılabilir.

Kardeşlerin üçte bir payları var.



]Tamlayan çoğul yapılıp tamlananla yeri değiştirilebilir:

Yüzde otuz artış düşünülüyor.→Düşünülen artış yüzde otuzlarda.



iv. Üleştirme Sayı Sıfatları



İsimlerin bölümlere ayrıldığını, bölüştürüldüğünü gösteren sıfatlardır.

“-(ş)er” ekiyle yapılır.



Üçer kişi, ikişer elma, yedişer kişi, ellişer milyon, birer gün arayla,



v. Topluluk Sayı Sıfatları



Bir defada doğan birden fazla kardeşler için kullanılır.

Bunlardaki “z” sesi çokluk bildirir.

Tamlanan çoğul olabilir.

üçüz bebek, beşiz çocuklar.



c. Belgisiz Sıfatlar



İsimlerin sayılarını ve miktarlarını kesin olarak değil, yaklaşık, aşağı yukarı, belli belirsiz bildiren sıfatlardır.



“bir, birkaç, birçok, az, çok, biraz, birtakım, bütün, bazı, tüm, her, hiçbir, herhangi bir, kimi…



başka / bir / boyut,

kimi insanlar,

bir yaz günü,

bazı sıfatlar

herhangi bir zaman

her soru,

birtakım insanlar,

birkaç kişi,

Birçok senelergeçti; dönen yok seferinden.

tüm insanlar,

bütün varlıklar…



Bunlardan bazılarının belirttiği isimler çoğul eki alamaz, bazılarının tamlananları çoğul olmak zorundadır; bazılarınınki de yerine göre tekil de olabilir, çoğul da.



Bütün insan→bütün insanlar

Birkaç kişi→birkaç kişiler

Çoğu insan→çoğu bitkiler



Not: Asıl sayı sıfatı olan “bir” ile belgisiz sıfat olan “bir” karıştırılabilir. “bir” kelimesi “tek” kelimesinin karşılığı ise asıl sayı sıfatıdır. Değilse belgisiz sıfattır:



Bir çiçekle yaz olmaz bir tane çiçek. asıl sayı sıfatı

Onu bir akşam vakti gördüm. Herhangi bir akşam vakti belgisiz sıfat



d. Soru Sıfatları



Tanımı



Soru sıfatları, isimlerin nitelik ve niceliklerini soru yoluyla öğrenmeyi amaçlayan, cevapları da herhangi bir sıfat olan kelimelerdir.



“ne, nasıl, nice, ne gibi, ne biçim, kaç, kaçıncı, kaçar, hangi, ne türlü…”



Özellikleri



]Soru sıfatları cümleyi soru cümlesi yapar. Bazı durumlarda da yapmaz:



Bu nasıl bir dünya; hikâyesi zor…

Nasıl kitaplardan hoşlanırsın?



]Soru sıfatlarıyla da sıfat tamlaması oluşturulur.



Kaç gün sonra geleceksin?

Eve giderken hangi otobüse bineceğiz?



Örnekler



Hangi çılgın bana zincir vuracakmış şaşarım.

Kaçıncı sınıfta okuyor?

Ne gün geleceğini söyledi mi?

Kaçar kişilik gruplar hâlinde gideceğiz?

Kaçta kaç hisse istersin?



Not: “ne” kelimesi sıfat, zarf ve zamir olarak kullanılabilir.



Ne bakıyorsun? Zarf

Ne almak istiyorsun? Zamir

Ne gün geleceksin? Sıfat

Ne iş yapıyordunuz? sıfat

Bugün ne çalıştık ama. zarf


En son Admin tarafından Cuma Mayıs 14, 2010 3:37 am tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.good16.10tl.net
Berkay
Moderatör
Moderatör


Mesaj Sayısı : 2870
Başarı Puanı : 4371
Teşekkür edilme : 47
Kayıt tarihi : 13/03/10
Nerden : İzmir/Karşıyaka
İş/Hobiler : Futbol

Cüzdan
Altın Altın: 1

MesajKonu: Geri: SIFATLAR ANLATIM   Salı Mayıs 11, 2010 9:55 am

Her Yıl Sıfatları Unutuyorum.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.good16.10tl.net
yabuneböle
Çalışkan Üye
Çalışkan Üye
avatar

Mesaj Sayısı : 218
Başarı Puanı : 365
Teşekkür edilme : 32
Kayıt tarihi : 26/03/10
Nerden : amasya
İş/Hobiler : futbol

Cüzdan
Altın Altın: 0

MesajKonu: Geri: SIFATLAR ANLATIM   Salı Haz. 01, 2010 8:26 am

ben unutmuyom zekiyim öğrenetee
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
I Dont Love You Life
Çalışkan Üye
Çalışkan Üye
avatar

Mesaj Sayısı : 245
Başarı Puanı : 280
Teşekkür edilme : 26
Kayıt tarihi : 20/03/10

Cüzdan
Altın Altın: 0

MesajKonu: Geri: SIFATLAR ANLATIM   Salı Haz. 01, 2010 11:17 am

+rep
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör
Berkay
Moderatör
Moderatör


Mesaj Sayısı : 2870
Başarı Puanı : 4371
Teşekkür edilme : 47
Kayıt tarihi : 13/03/10
Nerden : İzmir/Karşıyaka
İş/Hobiler : Futbol

Cüzdan
Altın Altın: 1

MesajKonu: Geri: SIFATLAR ANLATIM   Salı Haz. 01, 2010 9:32 pm

+rep
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.good16.10tl.net
Berkay
Moderatör
Moderatör


Mesaj Sayısı : 2870
Başarı Puanı : 4371
Teşekkür edilme : 47
Kayıt tarihi : 13/03/10
Nerden : İzmir/Karşıyaka
İş/Hobiler : Futbol

Cüzdan
Altın Altın: 1

MesajKonu: Geri: SIFATLAR ANLATIM   Perş. Haz. 03, 2010 11:11 am

+rep gerekir.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.good16.10tl.net
atahx
Forumu Kuran Kişi
Forumu Kuran Kişi
avatar

Mesaj Sayısı : 1405
Başarı Puanı : 2719
Teşekkür edilme : 120
Kayıt tarihi : 06/03/10
Nerden : amasya
İş/Hobiler : internet

Cüzdan
Altın Altın: 91222

MesajKonu: Geri: SIFATLAR ANLATIM   Perş. Haz. 03, 2010 9:55 pm

saolun





Sitemiz tekrardan aktiftir.
Moderator alımları başlamıştır.
Site yarışmaları başlamıştır.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.good16.10tl.net
Berkay
Moderatör
Moderatör


Mesaj Sayısı : 2870
Başarı Puanı : 4371
Teşekkür edilme : 47
Kayıt tarihi : 13/03/10
Nerden : İzmir/Karşıyaka
İş/Hobiler : Futbol

Cüzdan
Altın Altın: 1

MesajKonu: Geri: SIFATLAR ANLATIM   Cuma Haz. 04, 2010 12:05 am

önemli d.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://www.good16.10tl.net
 
SIFATLAR ANLATIM
Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
FORUMTURKİYE :: Eğitim :: Türkçe-
Buraya geçin: